Gecikmiş Dil ve Konuşma Nedir?

Gecikmiş dil ve konuşmanın ne anlama geldiğinden bahsetmeden önce iletişim, dil ve konuşma kavramlarının ne anlama geldiğini bilmek sorunu anlamak açısından faydalı olacaktır. İletişim sözel ya da sözel olmayan şekilde karşılıklı olarak sürdürdüğümüz istemli bir etkileşimdir. Dil iletişim kurmak, duygu ve düşüncelerimizi karşımızdaki kişiye aktarmak için kullandığımız bir araçtır. Konuşma ise sesleri ve sözcükleri nasıl ürettiğimizdir. “Gecikmiş dil ve konuşma” dediğimiz zaman iletişim, dil ve konuşma olmak üzere birbiriyle ilişkili bu üç alanı birlikte değerlendirmek gerekmektedir.
Gecikmiş Dil ve Konuşma Nedir?

Dil alıcı dil ve ifade edici dil olarak ikiye ayrılmaktadır. Bazı çocuklar alıcı dilde güçlükler sergilerken bazı çocuklar ifade edici dilde güçlükler sergilemektedir. Bazıları ise her iki alanda da güçlük yaşayabilmektedir. Her ikisinde güçlük yaşayan çocuklar hem dili anlamlandırmada hem de ifade etmekte zorluk çekmektedir. Dil ve konuşma terapisti, çocuğun dil kullanımını pek çok açıdan değerlendirerek terapi programına karar vermektedir.

Alıcı dilde görülen güçlüklerden bazıları şunlardır:
* Jestleri ve mimikleri anlama
* Yönergeleri takip etme
* Soruları yanıtlama
* Nesneleri ve resimleri gösterme
* İletişimde sıra almayı bilme

İfade edici dilde görülen güçlüklerden bazıları ise şunlardır:
* Sorular sorma
* Nesneleri adlandırma
* Jestleri kullanma
* Sözcükleri cümle içerisinde bir arada kullanma
* Ekleri doğru şekilde kullanma
* Şarkılar öğrenme
* Doğru zamir kullanma
* İletişimi başlatma ve sürdürme
* Farklı bağlamlara uygun konuşma örüntüsü sergileme

Alıcı ve ifade edici dilde görülebilen bu güçlüklerin ortaya çıkması için temel bazı risk faktörleri mevcuttur. Çocuğun gelişim sürecinde motor, duyusal, işitme, zeka vb. alanlarda görülebilecek herhangi bir gelişimsel gerilik sebebiyle dil edinimi için kritik olan dönemlerin sekteye uğraması gecikmiş dil ve konuşma riskini arttırmaktadır. Bunların haricinde ailede geç konuşma öyküsünün olması gibi genetik faktörler ya da televizyon, tablet gibi yoğun ekran maruziyeti ile uyaran eksikliği gibi çevresel faktörler de dil gelişiminin gecikmesine yol açabilmektedir.

Dil gelişimindeki gecikme özgül dil bozukluğu, sosyal iletişim bozukluğu, otizm spektrum bozukluğu, öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi pek çok gelişimsel problemin de işaretçisi olabilmektedir. Bu nedenle gecikmiş dil ve konuşma şikayetiyle başvuran çocukları iletişim, biliş, duyusal ve motor beceriler açısından çok boyutlu değerlendirmek önemlidir.

Yazar : Ayşe Işıldar
Dil ve Konuşma Terapisti

Kaynakça:

https://www.asha.org/public/speech/development/Speech-and-Language/ https://www.asha.org/PRPSpecificTopic.aspx?folderid=8589935380§ion=Treatment

Hamaguchi, P. M. (2010). Childhood speech, language, and listening problems. John Wiley & Sons.

Paul, R., & Norbury, C. F. (2012). Language disorders from infancy through adolescence. Elsevier Health Sciences.

Online Terapi

Türkiye'nin neresinde olursanız olun terapistlerimiz online terapi ile bir tık uzağınızda.

Detaylı Bilgi
HIZLI ERİŞİM
ZAMAN ESNEKLİĞİ
MEKAN ESNEKLİĞİ
BİREYE ÖZGÜ YAKLAŞIMLAR
TERAPİ HİZMETLERİNİN DEVAMLILIĞI